NVR Nieuwsbrief 14 augustus 2026

Rentmeesters verkeren soms in kringen met de prachtigste familienamen. De titel van dit voorwoord lijkt te passen bij namen als Van Nispen tot Pannerden. Maar nee hoor, het is geen bestaande naam of principaal.

Wel is de titel een verwijzing naar de meest uiteenlopende plekken in het land waar je in het werk voor onze vereniging terecht komt. Ook deze zomer bezoek ik een aantal organisaties uit het krachtenveld rond de NVR. Stakeholders die wij graag willen leren kennen én waarvan het belangrijk is dat ze ons weten te vinden.

Zo had ik in Driebergen een nuttige kennismaking met Miriam Nienhuis, de directeur van VBNE: de Vereniging van Bos- en Natuurterrein Eigenaren. Ook bezoeken we eerdaags Monique Bollen, directeur van de Stichting Certificering Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL). Ziedaar de eerste aap uit de mouw: hun vergaderzaaltje in Utrecht heet Konijnhol.

Naast dit soort centraal gelegen kantoren komen we ook op de fraaiste monumentale plekken die ons land rijk is. Zo was ik in Huis Sevenaer bij Zevenaar, de nieuwe thuisbasis van de stichting Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL), voor een inspirerende ontmoeting met directeur René Dessing.

Tot slot gaan we op bezoek in Koninklijk Paleis Het Loo, waarover later meer. Voor nu veel leesplezier en graag tot snel bij één van onze Kringen in het land!

Ron van der Jagt
Directeur NVR

• Gekte op de grondmarkt
• VBNE: vereniging van verenigingen
• Webinar: Stikstofbrief 2035
• Rechtszitting over Habitatrichtlijn
• Overzicht subsidieregelingen voor agrariërs
• Een bijzondere vakgenoot uit het verleden
• Landbouwexportcijfers in perspectief
• sKBL en de waarde van erfgoed
• Publicatie: de Ruïnes van Monumentenbezit
• Professionals voor Nederland van morgen
• Landelijke aanpak asbestdaken
• Nieuwe vacatures
• Nieuwe leden; van harte welkom bij de NVR!
• Agenda

De prijzen van landbouwgrond blijven stijgen, terwijl het rendement in de melkveehouderij daar niet in hetzelfde tempo in meegroeit. Hierdoor ontstaat een steeds grotere kloof tussen de waarde van grond en wat deze financieel oplevert. Schaarste, concurrentie om de beschikbare ruimte en de vraag vanuit onder andere woningbouw, natuur, energie en andere agrarische sectoren zorgen ervoor dat grondprijzen steeds minder worden bepaald door het agrarisch rendement. Voor melkveehouders betekent dit dat investeringen in grond steeds moeilijker terug te verdienen zijn, terwijl grond tegelijkertijd een onmisbare productiefactor blijft.

De loskoppeling tussen prijs en rendement heeft directe gevolgen voor de melkveehouderij. Bedrijfsovernames worden lastiger te financieren, doordat grond een groter deel van de bedrijfswaarde vertegenwoordigt. Daardoor stijgt de drempel voor jonge ondernemers om een bedrijf over te nemen. Het wordt steeds belangrijker om strategische keuzes te maken over de rol van grond binnen het bedrijf. Naast eigendom winnen pacht, samenwerking met andere grondgebruikers en verbreding van het verdienmodel aan belang. Zo kunnen melkveehouders hun bedrijf toekomstbestendig houden, terwijl zij blijven inspelen op veranderende regelgeving.

De VBNE in Driebergen telt weliswaar maar 6 leden, maar dat zijn niet de minste. De Vereniging van Bos- en Natuurterrein Eigenaren VBNE is een samenwerkingsverband van: FPG, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, LandschappenNL (met 19 landschappen), Natuurnetwerk Gemeenten en het Rijksvastgoedbedrijf.  

Ron van der Jagt, directeur van de NVR, ging op bezoek bij Miriam Nienhuis, directeur van VBNE. Dat bleek een nuttige kennismaking. De VBNE is op de eerste plaats een vakinhoudelijk platform op het gebied van natuurbeheer, maar is ook betrokken bij de CAO Bos & Natuur voor LandschappenNL, Natuurmonumenten en FPG. Andere werkgeversthema’s zijn bijvoorbeeld groene traineeprogramma’s en subsidies voor opleidingen in sectoren met schaarste op de arbeidsmarkt.

In toenemende mate richt VBNE zich ook op belangenbehartiging, samen met haar leden en bijvoorbeeld de Bosgroepen. Soms betreft dit onderwerpen waar de NVR vanuit haar deskundigheid als beroepsorganisatie ook over in contact is met bijvoorbeeld het ministerie van LVVN. Denk bijvoorbeeld aan fiscale regelingen voor cultuurgrond en/of bos- en natuurbeheer. Kortom: goed dat we elkaar weten te vinden!

Met de stikstofbrief zet het kabinet de koers uit richting 2035. Voor agrarische ondernemers betekent dit dat er de komende jaren veel gaat veranderen, onder meer op het gebied van emissies, grondgebondenheid, mest en natuur- en waterbeheer.

In een webinar bespreken specialisten van accountants- en advieskantoor Countus, de belangrijkste ontwikkelingen en wat deze kunnen betekenen voor verschillende agrarische sectoren. Ook wordt ingegaan op de strategische keuzes die ondernemers de komende jaren kunnen maken.

Op 27 oktober 2026 behandelt de Afdeling bestuursrechtspraak twee zaken waarin is gevraagd om prejudiciële vragen te stellen aan het Europese Hof van Justitie over de uitleg van artikel 6 van de Habitatrichtlijn. De vragen gaan onder meer over het begrip ‘een en hetzelfde project’ en het additionaliteitsvereiste.

De zaken hebben betrekking op een natuurvergunning voor een melkveehouderij in Eelde en op de natuurvergunning van Schiphol. De rechtszitting is op 27 oktober live te volgen via een livestream. Tijdens de zitting gaat de Afdeling bestuursrechtspraak met de betrokken partijen in gesprek. De vragen die daarbij naar voren komen, worden meegenomen bij de beoordeling van het verzoek om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie in Luxemburg. Meer informatie hierover volgt ongeveer een week voor de zitting.

Het ministerie van LVVN heeft een overzicht samengesteld van subsidies, financieringsmogelijkheden en andere vormen van ondersteuning voor agrarische ondernemers. Het gaat onder meer om regelingen voor verduurzaming, innovatie, extensivering en omschakeling.

Voorbeelden zijn de GLB-kennisvoucher, het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer, het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), de MIA/Vamil voor duurzame investeringen en verschillende regelingen voor biologische landbouw en innovatie.

Het overzicht kan een handig vertrekpunt zijn bij het adviseren van agrarische ondernemers over de mogelijkheden voor hun bedrijf.

Wie waren de rentmeesters van vroeger en welke rol vervulden zij in hun omgeving? Een mooi voorbeeld is Johan G.H. van der Dussen, rentmeester van Doorwerth in de 19de eeuw. Rentmeester en landschapshistoricus Frans Krabbendam schreef er een artikel over.

Van der Dussen was niet alleen rentmeester. Hij schreef onder meer een wandelgids over de Heerlijkheid Doorwerth en was enige tijd burgemeester en secretaris van de gemeente Doorwerth. Wat was precies zijn rol als rentmeester en welke andere rollen vervulde hij in de lokale gemeenschap?

In het artikel gaat Frans in op het leven en werk van deze vakgenoot.

Kijken we naar wat de export daadwerkelijk oplevert voor de Nederlandse economie, dan is het verschil nog duidelijker: van de ruim €49 miljard exportopbrengst kwam €43,5 miljard uit Nederlandse producten en slechts €5,7 miljard uit wederuitvoer.

De cijfers laten daarmee zien dat het vooral de Nederlandse productie en toegevoegde waarde zijn die bijdragen aan onze economie. En die kracht zit niet alleen in voedselproductie, maar ook in kennis, technologie en innovatie in de agrarische sector.

Huis Sevenaer is de fraaie nieuwe thuisbasis voor sKBL. Ron van der Jagt, directeur van de NVR, reisde naar Zevenaar voor een kennismaking met René Dessing, een bevlogen kunsthistoricus die eerder voorzitter was en nu directeur is van sKBL. 

Voor het behoud van monumenten en cultureel erfgoed zijn in Nederland tal van organisaties en financiële regelingen. Voor eigenaren en beheerders van kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen is het soms lastig dat veel zaken door decentralisaties vanuit het rijk per provincie verschillend zijn. Vanwege een gebrek aan overzicht is daartoe in 2014 een website als digitaal portaal opgezet, wat een voorloper is van de huidige stichting Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen, sKBL.

De huidige directeur van sKBL, René Dessing, was eerder ook al de initiator van het ‘Jaar van de Historische Buitenplaatsen’ in 2012. Sindsdien is deze stichting steeds gericht geweest op samenwerking en kennisuitwisseling in deze versnipperde sector. Waar andere partijen vaak gericht zijn op de lobby voor hun bezit en de fiscale aspecten, heeft sKBL een ander doel gekozen. In toenemende mate is de focus gericht op meer bekendheid en begrip bij publiek, pers en politiek voor het belang van erfgoed en het behoud van monumenten. Ook is er aandacht voor de waarde van erfgoed voor het landschap en de kwaliteit van de leefomgeving.

Dat is nog niet zo’n gekke strategie, want voor de financiële belangen van grondbezitters is in de politiek niet altijd veel belangstelling en steun te vinden. Zoals René Dessing het beeldend verwoorde: “De wereld van de Haagse beslissers en de wereld waar je het voor doet zitten op een andere fiets”.

Een nuttig contact dat zeker een vervolg gaat krijgen.

^{Op de foto v.l.n.r.: René Dessing en Ron van der Jagt.}

In 2016 droeg het Rijk 29 monumenten over aan de Nationale Monumentenorganisatie, waaronder een aantal bijzondere kasteelruïnes. Deze monumenten werden vervolgens ondergebracht in de nieuw opgerichte stichting: Monumentenbezit.

Binnen de portefeuille van Monumentenbezit bevinden zich vijf bijzondere ruïnes: de ruïne van Teylingen, de ruïne van Strijen, de ruïne van Brederode, de ruïne van Nuwendoorn en de burcht van Oostvoorne. Het behoud van ruïnes brengt een bijzondere uitdaging met zich mee. De vraag is dan ook: hoe behoud je iets dat door de tijd is aangetast? Het onderhoud van ruïnes draait niet om het terugbrengen naar de oorspronkelijke staat, maar om het zorgvuldig stoppen van verval en het behouden van het historische materiaal. 

In de nieuwe publicatie deelt Monumentenbezit de visie en aanpak voor het beheer van deze unieke monumenten en wordt zichtbaar hoe met zorg en kennis wordt gewerkt aan het behoud van de ruïnes voor toekomstige generaties.

De ambities en vraagstukken van ons land zijn groot, maar de ruimte is bijzonder beperkt. Voor die ingewikkelde puzzel zijn rentmeesters nodig. Deze vakmensen zijn schaars en veelgevraagd, dus opleiding en instroom is van groot belang voor het vele werk in het landelijk gebied. 

Veel rentmeesters hebben hun initiële opleiding genoten aan een groene hogeschool, zoals bijvoorbeeld Van Hall Larenstein in Velp of Aeres in Dronten. Verder zijn er routes voor zij-instromers zoals de post-hbo Modulaire Leergang Rentmeester NVR én het aanbod van particuliere opleidingsinstituten. Een uitstekend voorbeeld in die categorie is praktijkopleider OTS InterStudie in Heerenveen, dat gespecialiseerd is in opleidingen voor de vastgoedbranche. Oprichter Jan Ots biedt al ruim 25 jaar degelijk onderwijs in kleine groepen, met kundige docenten die allemaal midden in de praktijk staan. Zijn opleidingen sluiten goed aan bij de actuele kennisvereisten voor makelaars in landelijk en agrarisch vastgoed VastgoedCert, taxateurs NRVT en rentmeesters NVR.

Namens de Nederlandse Vereniging voor Rentmeesters (NVR) reisden directeur Ron van der Jagt en opleidingscoōrdinator Anita de Moed onlangs naar Friesland voor een nadere kennismaking met OTS én een gezamenlijk gastcollege over het vak van rentmeester. Een mooie groep van 23 professionals sloot daarmee het eerste deel van hun opleiding tot rentmeester en/of taxateur af. 

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is gestart met een landelijke aanpak om eigenaren van asbestdaken te stimuleren hun dak te laten verwijderen. In Nederland liggen nog miljoenen vierkante meters asbestdak. Door veroudering kunnen asbestvezels vrijkomen, met risico’s voor de leefomgeving en gezondheid. Ook nemen de financiële risico’s en problemen rond verzekerbaarheid toe.

Het I&W heeft daarom de website Asbestvrijdak.nl gelanceerd, met een breed aanbod aan informatie over het verwijderen van asbestdaken en mogelijke subsidies en fiscale voordelen.

Functie:          Adviseur Grondzaken
Bij:                  Provincie Zuid-Holland
Plaats:            Den Haag
Interesse?      Klik hier voor meer info >

Functie:          Rentmeester Flevoland
Bij:                  Staatsbosbeheer 
Plaats:            Zeewolde, Almere, Lelystad
Interesse?      Klik hier voor meer info >

Onlangs zijn er vijf aspirant leden toegelaten tot het gewoon lidmaatschap van de NVR. Tom, Sigrid, Pieter, Jonathan en John nogmaals van harte welkom bij de NVR! De NVR telt nu 589 leden.

Tom Meeuwis
Kring Zuid
Makelaardij Meeuwis

Sigrid Vester-Jongenelen
Kring Zuid
Provincie Noord-Brabant

Pieter Claeijs
Kring Zuid
Waterschap Scheldestromen

Jonathan van Essen
Kring Oost
Agrivesta Joosten

John Postma
Kring Midden
Rijkswaterstaat

De NVR nieuwsbrief verschijnt tweewekelijks. Heb je kopij?
Stuur die naar info@rentmeesternvr.nl.